تكيه تويسركاني
اين تكيه براي ميرزا عبدالغفار تويسركاني از علما و مدرسين برجسته اصفهان در قرن سيزدهم هجري متوفي 1319 ه.ق بنا گرديده است. تكيه بصورت صحني مربع مستطيلي بوده با حجره هايي در اطراف و بقعه اي در وسط كه در حال حاضر حجرات تكيه تخريب شده اند.ورودي آن به صورت هشتي در جانب شمال شرقي رو به كوچه واله قرار داشته است.بقعه به سبك متعارف قاجار با پلان هشت ضلعي ساخته شده و دهانه هاي آن را با مشبك آجري گرفته اند و گنبدي كوتاه سقف آن را پوشانده است و كف آن با كاشي هاي فيروزه اي پوشيده شده است.
حوض كه از جمله عناصر معماري تخت فولاد به شمار مي رود در جبهه شمالي تكيه قرار گرفته است.
اين تكيه مدفن عالمان و هنرمندان برجسته اي همچون:
-آيت الله مير سيد علي نجف آبادي از مدرسين برجسته اصفهان متوفي 1362 ه.ق
-حاج سيد محمد علي مباركه اي عالم،خطيب و اديب عاليقدر متوفي 1365 ه.ق
-حاج ميرزا حبيب الله نير،اديب و شاعر معروف متوفي 1379 ه.ق
-ميرزا عبدالحسين قدسي شاعر اديب و هنرمند خوشنويس متوفي 1366 ه.ق
-ميرزا حسن قدسي،اديب عالم و استاد خوشنويسي متوفي 1377 ه.ق
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تكيه آباده اي
تكيه حاج محمد جعفر آباده اي از جمله تكاياي دوره قاجار مي باشد كه در سمت راست خيابان فيض، چسبيده به ضلع جنوبي مسجد ركن الملك واقع شده است.
محل تكيه جزو باغ بزرگ واله بود كه ركن الملك اين قسمت را از بازماندگان وي خريداري نمود و به سال1324هـ .ق دستور ساخت بقعه اي براي محمد جعفر آباده اي فقيه و مجتهد برجسته (متوفي 1280هـ .ق) كه در آن محل مدفون بود را صادر كرد.
اين تكيه شامل بقعه اي در وسط و دو صحن شرقي و غربي است و حجراتي كه در اطراف صحن ها ايجاد شده است. تكيه آباده اي از نمونه هاي عالي معماري دوره قاجار است.
سردر ورودي تكيه مزين به كتيبه اي است به خط ميرزا فتح ا... جلالي و اشعار طغرل اصفهاني و وجود نمونه هاي بي نظير هنر كاشيكاري، خوشنويسي و آجركاري از جلوه هاي هنري اين تكيه مي باشد.
تكيه آباده اي مدفن معاريف و بزرگان فقه و وعظ و خطابه مي باشد.
از جمله:
-حاج محمد جعفر آباده اي مجتهد عاليقدر صاحب آثاري همچون« فقه جعفري و نقود المسائل و...»
-ميرزا محمود صدر المحدثين از وعاظ معروف و از آزاديخواهان عصر مشروطه متوفي1332
-شيخ محمد حسن يزدي عالم و از وعاظ بي نظير صاحب كتاب« سيف الواعظين و الذاكرين» متوفي1286
-ميرزا اسدا... اشتري، اديب و محقق فرزانه متوفي 1395هـ .ق
-و...
محل تكيه جزو باغ بزرگ واله بود كه ركن الملك اين قسمت را از بازماندگان وي خريداري نمود و به سال1324هـ .ق دستور ساخت بقعه اي براي محمد جعفر آباده اي فقيه و مجتهد برجسته (متوفي 1280هـ .ق) كه در آن محل مدفون بود را صادر كرد.
اين تكيه شامل بقعه اي در وسط و دو صحن شرقي و غربي است و حجراتي كه در اطراف صحن ها ايجاد شده است. تكيه آباده اي از نمونه هاي عالي معماري دوره قاجار است.
سردر ورودي تكيه مزين به كتيبه اي است به خط ميرزا فتح ا... جلالي و اشعار طغرل اصفهاني و وجود نمونه هاي بي نظير هنر كاشيكاري، خوشنويسي و آجركاري از جلوه هاي هنري اين تكيه مي باشد.
تكيه آباده اي مدفن معاريف و بزرگان فقه و وعظ و خطابه مي باشد.
از جمله:
-حاج محمد جعفر آباده اي مجتهد عاليقدر صاحب آثاري همچون« فقه جعفري و نقود المسائل و...»
-ميرزا محمود صدر المحدثين از وعاظ معروف و از آزاديخواهان عصر مشروطه متوفي1332
-شيخ محمد حسن يزدي عالم و از وعاظ بي نظير صاحب كتاب« سيف الواعظين و الذاكرين» متوفي1286
-ميرزا اسدا... اشتري، اديب و محقق فرزانه متوفي 1395هـ .ق
-و...
--------------------------------------------------------------------------------------------
مسجد ركن الملك
اين مسجد بزرگ و زيبا از دو بخش تشكيل شده است:
بخش اول مشتمل بر صحني چهار ايوانه است با شبستاني در شمال غربي و گنبد خانه اي در جنوب غربي و ايواني مقابل گنبدخانه كه جبهه شمال شرقي صحن را تشكيل مي دهد.
گنبد كه از نوع دو پوش مي باشد با كاشي هاي خشتي لاجوردي مزين به نقوش اسليمي پوشيده است.
بخش دوم شامل صحني كوچكتر كه سر دري زيبا دارد با كاشي هاي رنگ به رنگ و نقوش و كتيبه هاي زيبا كه نظر هر بيننده اي را جلب مي كند. آب انبار مشهور ركن الملك نيز در كنار همين صحن قرار گرفته است.
در بين دو صحن بقعه اي به صورت اتاقي كوچك قرار دارد كه آرامگاه ركن الملك شيرازي متوفي 1331 ه.ق مي باشد و بر سردر آن تصويري از ركن الملك نقاشي و كاشيكاري شده است.
مسجد ركن الملك را مي توان نخستين عمارت با شكوه تخت فولاد محسوب كرد.
__________________
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تكيه واله
آقا محمد كاظم واله بنايي زيبا در وسط باغ جهت آرامگاه خود ايجاد نمود كه به صورت سكويي هشت ضلعي بود با هشت ستون سنگي با نقوش اسليمي كه به ظرافت تراشيده شده بود و گنبدي آجري كه در حوالي سال 1350 شمسي به كاشي فيروزه اي مزين شد.
واله اصفهاني سنگ قبري زيبا به خط تعليق براي خود آماده نمود كه پس از مرگ بر روي مزارش قرار گرفت.
در گلويي داخلي گنبد اشعاري از طلعت اصفهاني كه در رثاي واله سروده شده به خط استاد حبيب ا... فضائلي گچبري شده است.
در جبهه غربي باغ، مجموعه اتاق هايي به سبك معماري قاجاري ساخته شده كه محل اقامت و عبادت واله بوده است.
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تكيه فاضل سراب
ورودي تكيه سردري زيبا داشت كه تخريب شده بود و اخيراً توسط مجموعه تخت فولاد مرمت و تجديد بنا شد. به واسطه وجود مزار علما و بزرگان محله جوباره كه از اعقاب خاندان فاضل سراب مي باشند، به تكيه جوباره اي نيز معروف است.
از جمله مدفونين در اين تكيه:
-ميرزا محمد مهدي جوباره ي فقيه و عالم، متوفي 1325هـ .ق
-ميرزا محمد مهدي خان مازندراني «شحنه»، اديب شاعر متوفي 1247هـ .ق
-سيد عطاء ا... درب امامي عالم و فقيه، متوفي1395 هـ .ق
-استاد حسين خطايي مينياتوريست و نقاش، متوفي 1395 هـ .ق
-ميرزا حسن آتش شاعر و اديب، متوفي1349 هـ .ق
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تکیه شهشهانی
تکیه شهشهانی از جمله تکایای اواخر دوره قاجار است که در ابتدای جانب شمال شرقی تخت فولاد قرار گرفته و بنا به گزارش منابع، اولین تکیه پس از دروازه تخت فولاد ، تکیه شهشهانی می باشد .
این تکیه به لحاظ نوع معماری از نمونه های منحصر به فرد معماری آرامگاهی تخت فولاد به شمار می رود .
پلان خارجی تکیه چهارگوش و صحن وداخل به صورت هشت ضلعی منظمی طراحی شده است .
هشت حجره در هشت وجه تکیه قرار داشته که در ارتباطی تنگاتنگ با بقعه که در مرکز تکیه قرار داشت ، بودند . بقعه نیز پلانی هشت ضلعی داشت و از هر وجه به یکی از حجرات راه داشت .
تکیه از طریق هشتی با فضای خارج ارتباط برقرار می کرد . در حال حاضر تنها بقعه ، بر جای مانده و حجرات و حصار وهشتی همگی تخریب شده اند .
این تکیه پس از وفات آقا میر سید محمد شهشهانی به سال 1278 هـ.ق شکل گرفت و بزرگان دیگری هم در آنجا مدفون شده اند از جمله :
1-حاج میرزا بدیع موسوی درب امامی عالم ادیب و فقیه مجتهد متوفی 1318 هـ.ق
2-میرزا عبد الحسین صنیع همایون هنرمند نقاش و استاد قلمدان سازی متوفی 1341 هـ.ق
3-ملا مهدی شاه طوری فقیه و عالم فاضل متوفی 1319 هـ.ق
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تكيه جهانگير خان قشقايي
در اين تكيه بقعه و آرامگاهي وجود نداشت و قبر حكيم جهانگير خان بر روي سكويي برجسته در جبهه شرقي تكيه واقع شده بود كه در سال 1378 ه.ش به منظور تجليل از مقام والاي اين حكيم و عارف بلند مرتبه آرامگاهي آجري با پلان هشت ضلعي به سبك مدرن بر سر مزارش بنا گرديد. سر در بقعه مزين به كتيبه اي به خط بنايي بر زمينه كاشي لاجوردي است كه نام و تاريخ وفات جهانگير خان قشقايي را بر آن حك نموده اند.در انتهاي ضلع شرقي تكيه بقعه اي كوچك با ستون هاي سنگي و گنبدي زيبا قرار دارد كه آرامگاه روزنامه نگار و اديب گرانمايه احمد عرفان متوفي 1371 ه.ق مي باشد.
از ديگر مدفونين اين تكيه :
سيد محمد جواد مسائلي فقيه و عالم فاضل متوفي 1340 ه.ق
سيد محمد نجم اصفهاني عالم و مفسر قرآن متوفي 1347 ه.ق
نورالله نور شرق اديب فاضل و روزنامه نگار متوفي 1331 ه.ق
سيد محمد گلستانه استاد و هنرمند خوشنويس متوفي 1351 ه.ق
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تكيه ابولمعالي كلباسي
لازم به ذكر است به علت اينكه قبر حاج محمد حسين خراساني كرباسي جد مرحوم كلباسي در تخت فولاد (شمال غرب تكيه خواجويي) قرار داشت وي نيز در نزديكي قبر جدش به خاك سپرده شد.
تكيه كلباسي از جمله تكايايي است كه محل آرام گرفتن بسياري از علما مي باشد همچون:
ميرزا ابوالمعالي كلباسي متوفي 1315 ق فقيه و عالم برجسته/ ميرزا ابوالهدي كلباسي متوفي 1356 ق از فقها و علماي برجسته/ ميرزا عبدالرحيم كلباسي و... .
حاج شيخ محمد حسين اشني، شيخ نور الدين اشني، سيد حسن كاشاني سلطان الواعظين، استاد علي بديع الصنايع و... .
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تكيه فاضل هندي
پس از درگذشت عالم و فقيه برجسته عهد صفوي بهاء الدين محمد فاضل اصفهاني به سال1131هـ .ق و دفن وي در اين قسمت، تكيه ايجاد گرديد كه به علت آشوب و هرج و مرج حاكم بر اصفهان در پايان حكومت صفويان و شرايط نامساعد سياسي آن زمان، آرامگاهي براي اين عالم نامدار ساخته نشد و پس از آن اين محل آرامگاه بسياري از عالمان و بزرگان بود از جمله ملا محمد نائيني معروف به فاضل نائيني كه پس از دفن وي، اين تكيه فاضلان نام گرفت.
در سال1375هـ .ش به همت مجموعه تاريخي، فرهنگي و مذهبي تخت فولاد بقعه اي چهارگوش با گنبدي عرقچي بر روي سكويي، بر سر مزار اين فقيه بي همتا بنا گرديد. گنبد اين بنا پوشيده از كاشيهايي به رنگ فيروزه كه با نقوش هندسي و كاشي هاي رنگي تزئين شده است و جلوه اي خاص در تخت فولاد دارد. در پيرامون ستون هاي گنبد، آياتي در تقدس علم و علما به خط زيباي استاد حبيب ا... فضائلي بر زمينه كاشي لاجوردي نقش بسته است. اين تكيه مدفن بزرگاني همچون:
-ملا محمد نائيني، عالم و فقيه متوفي 1263هـ .ق
-آقا سيد محمدرضا خراساني، متوفي 1397هـ .ق ، عالم محقق و رئيس حوزه علميه اصفهان
-مير محمدحسين حسيني ميرمحمد صادقي، متوفي 1288هـ .ق عالم و فقيه كامل
-آقا سيدزين العابدين طباطبايي ابرقويي، متوفي1372هـ .ق عالم و عارف وارسته
-سيدعلي جهاد اكبر، متوفي 1369هـ .ق مدير روزنامه جهاد اكبر
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تکیه درویش عبدالمجيد
از دیگر مدفونین بنام در این تکیه محمد امین می باشد که از چهره های ناشناخته علم عرفان در قرن یازدهم هجری بوده است .
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تكيه ملا اسماعيل خواجويي
اين تكيه پس از وفات ملا اسماعيل خواجويي از بزرگ ترين علما و حكماي عصر افشاريه كه بيشترين آثار و رسالات علمي را بين علماي مدفون در تخت فولاد دارد، به سال 1173هـ .ق و دفن وي در اين بخش از تخت فولاد ايجاد شد. اين تكيه بقعه و آرامگاه مخصوص نداشت البته پيرامون مزار خواجويي چهار طاقي هايي وجود داشته از جمله چهار طاقي مربوط به كتابفروش خوانساري كه از بين رفته اند.
در سال 1378هـ .ش پس از ساماندهي و محوطه سازي تكيه خواجويي توسط مجموعه تاريخي، فرهنگي و مذهبي تخت فولاد بقعه اي آجري بر سر مزار مولي اسماعيل خواجويي بنا گرديد.
از جمله بزرگان مدفون در اين تكيه:
-ملا علي اكبر اژه اي عالم و فقيه برجسته متوفي 1232هـ .ق
-حاج محمد حسن خراساني كلباسي متوفي 1190هـ .ق از فقهاي برجسته
-ميرزا محمد شمس الكتاب متوفي 1367هـ .ق خوشنويس و هنرمند
-ملا محمد ابراهيم جدلي متوفي 1199هـ .ق از علماي بزرگ و برجسته و استاد ملا علي نوري
__________________
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
آيت الله فقيه احمدآبادي
آيت الله فقيه احمدآبادي به سال 1301 هجري در اصفهان متولد شد ودر سال 1348 در همان جا وفات يافت، يعني چهل وهفت سال در اين جهان زندگي كرد و از سنين جواني قدم در مرحلة پيري نهاد. يا وجود اين آثار ارزندة اودر حدّ كمال و پختگي و ژرف نگري وريشه دار است، و اين به خاطر خلوص نيت و پاكي قصد ونظر در تحصيل علم و پيمودن مراحل تعليم مي باشد كه در عمل، تلاش خالصانه اش در توجه به سوي الله بوده، از غير بريده بود.
اضافه برآن ارادت شديدي نسبت به خاندان رسالت و ائمه هدي عليه السلام داشت، و در تمام احوال به آنها توسل مي جست ودر همة افعال و اقوالش به آنها اقتدا ميكرد واز آنها پيروي مي نمود، وازتعاليم مقدسه آنها بهره مي گرفت.
به خصوص به امام منتظر حجت بن الحسن عجل الله فرجه الشريف توجّه ويژه اي داشت، در معرفت آن حضرت و انجام وظايفي كه لازم است اهل ايمان در زمان غيبت انجام دهند به مراحل و منازل والا وشامخي نايل آمده بود، به طوري كه چند كتاب و رسالة مهم و سودمند در اين باره تأليف كرده كه مهمترين آنها همين كتاب ( مكيال المكارم ) است.
در زندگي اين سيد بزرگوار خصوصيات قابل تقديري وجود دارد كه لازم است به آن توجه شود وآن عبارت است از اينكه: او به شئون و زرق وبرق دنيا توجه اي نداشت، و به اندكي از امور معيشت وكمي ماديت قناعت كرده بود.
در امور مادي جامة قناعت پوشيده ، از خلق اعراض نموده و به طلب علم وكمال پرداخته بود. نه در پي جاه و جلال مي رفت و نه در جمع مال ومنال مي كوشيد؛ دنيا وآخرت خويش را با ولاي خاندان رسول الله آباد ساخته بود.
از جمله ديگر فعاليت هاي مؤلف كه در كنار كارهاي ارزندة علمي خود انجام داده، نسخه برداشتن از روي كتابهاي گرانبها كه به مطالعه ودرس آنها نياز داشته است.
سيد بزرگوار در ساعتهاي فراغت قصايد و ابياتي مي سروده و اشعار خود را به خاندان عصمت به ويژه امام مهدي (عجل الله فرجه) اختصاص دارد .
اشعار او در لابلاي تأليفات و نوشته هايش پراكنده مي باشد، و تخلص او (تقي) و احياناً شرعي زاده بوده است.
وي در مسجد مرقد مطهر سيد اسماعيل نوادة امام زين العبدين (ع) در جاي پدرش اقامة جماعت ميكرد، ودر جمع كردن اخبار وآثار وارده دربارة حضرت مهدي (ع) بسيار اهتمام داشت.
البته بايد گفت از خط خوبي نيز برخوردار بوده است.
آيت الله فقيه احمدآبادي به سال 1301 هجري در اصفهان متولد شد ودر سال 1348 در همان جا وفات يافت، يعني چهل وهفت سال در اين جهان زندگي كرد و از سنين جواني قدم در مرحلة پيري نهاد. يا وجود اين آثار ارزندة اودر حدّ كمال و پختگي و ژرف نگري وريشه دار است، و اين به خاطر خلوص نيت و پاكي قصد ونظر در تحصيل علم و پيمودن مراحل تعليم مي باشد كه در عمل، تلاش خالصانه اش در توجه به سوي الله بوده، از غير بريده بود.
اضافه برآن ارادت شديدي نسبت به خاندان رسالت و ائمه هدي عليه السلام داشت، و در تمام احوال به آنها توسل مي جست ودر همة افعال و اقوالش به آنها اقتدا ميكرد واز آنها پيروي مي نمود، وازتعاليم مقدسه آنها بهره مي گرفت.
به خصوص به امام منتظر حجت بن الحسن عجل الله فرجه الشريف توجّه ويژه اي داشت، در معرفت آن حضرت و انجام وظايفي كه لازم است اهل ايمان در زمان غيبت انجام دهند به مراحل و منازل والا وشامخي نايل آمده بود، به طوري كه چند كتاب و رسالة مهم و سودمند در اين باره تأليف كرده كه مهمترين آنها همين كتاب ( مكيال المكارم ) است.
در زندگي اين سيد بزرگوار خصوصيات قابل تقديري وجود دارد كه لازم است به آن توجه شود وآن عبارت است از اينكه: او به شئون و زرق وبرق دنيا توجه اي نداشت، و به اندكي از امور معيشت وكمي ماديت قناعت كرده بود.
در امور مادي جامة قناعت پوشيده ، از خلق اعراض نموده و به طلب علم وكمال پرداخته بود. نه در پي جاه و جلال مي رفت و نه در جمع مال ومنال مي كوشيد؛ دنيا وآخرت خويش را با ولاي خاندان رسول الله آباد ساخته بود.
از جمله ديگر فعاليت هاي مؤلف كه در كنار كارهاي ارزندة علمي خود انجام داده، نسخه برداشتن از روي كتابهاي گرانبها كه به مطالعه ودرس آنها نياز داشته است.
سيد بزرگوار در ساعتهاي فراغت قصايد و ابياتي مي سروده و اشعار خود را به خاندان عصمت به ويژه امام مهدي (عجل الله فرجه) اختصاص دارد .
اشعار او در لابلاي تأليفات و نوشته هايش پراكنده مي باشد، و تخلص او (تقي) و احياناً شرعي زاده بوده است.
وي در مسجد مرقد مطهر سيد اسماعيل نوادة امام زين العبدين (ع) در جاي پدرش اقامة جماعت ميكرد، ودر جمع كردن اخبار وآثار وارده دربارة حضرت مهدي (ع) بسيار اهتمام داشت.
البته بايد گفت از خط خوبي نيز برخوردار بوده است.
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شيخ محمد باقر زند كرماني
مجموعه تاريخي، فرهنگي و مذهبي تخت فولاد
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
سید مصلح الدین مهدوی
وی در 6 سالگی از نعمت وجود پدر محروم شد و به وسیله مادرش که دختر علامه فقیه آخوند ملا محمد حسین کرمانی و زنی فاضله بود تربیت شد. دوره تحصیلات ابتدایی را در مدارس جدید « اقدسیه » و « گلبهار » گذراند و همزمان با تحصیل علوم جدید، با اشتیاق به کسب علوم و معارف اسلامی به مدارس علمیّه روی آورد.صرف و نحو ، معانی و بیان و فقه و اصول را در این مدارس فراگرفت و سیوطی و مغنی و مطوّل را از محضر آقا محمد علی میرزا معلم حبیب آبادی فراگرفت و آشنایی مصلح الدین با این رجالی و مورخ برجسته وی را علاقمند به تاریخ و رجال ساخت.
از دیگر استادان وی باید به سید محمد حسین شوندی، مولی محمد همامی ، آیت الله میر سید حسن مدرس میر محمد صادقی، حاج میرزا محمدباقر امامی، حاج شیخ محمد علی کرمانی،شیخ محمد حسن قاضی عسگر و کمال الدین خوانساری در اصفهان وشیخ محمد حسین فاضل تونی و آیت الله سید محمد کاظم عصار در تهران اشاره کرد.
بنا به نوشته خود در زندگی نامه اش به دریافت اجازه اجتهاد از محضر چند تن از بزرگان و مجتهدان شده که از جمله آنها آیات عظام مرعشی نجفی، شیخ آقا بزرگ تهرانی، حاج شیخ محمد باقر کمره ای، شیخ محمدعلی عراقی، سید ضیاء الدین علامه ، علامه فانی و محقق گرانمایه حاج سید محمد علی روضاتی می باشند. وی همچنین از جلسات درس آیات عظام میلانی و شیرازی در مشهد مقدس بهره مند گردیده است.
این محقق گرانمایه بیش از سی سال از عمر شریف خود را با شور و اشتیاق فراوان و پشت کار وصف ناشدنی در راه تعلیم و تربیت صرف نمود و در دبیرستانهای اصفهان و تهران اشتغال به تدریس داشت و پس از بازنشستگی به تحقیق و تألیف پرداخت و آثار ارزشمند متعددی در بارۀ امامان شیعه، دانشمندان، شخصیت های علمی و فرهنگی جهان تشیع و فرهنگ و ادب و هنر اصفهان از خود به یادگار گذارده که بالغ بر 25 اثر از آثار وی به زیور طبع آراسته گردیده که از جملۀ آنها:
ابطال الصفا، ارمغان اصفهان، بیان المفاخر، تاریخچه شهر سامراء، تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان در دو قرن اخیر، تذکره الشعرای اصفهان، دانشمندان و بزرگان اصفهان یا تذکره القبور، سیر ی در تاریخ تخت فولاد، مزارات اصفهان، زندگی نامه حضرتین عسکریین(ع) ، زندگانی امام محمد باقر (ع) ، زندگی نامه علامه مجلسی ، محیط ادب و... می باشد.
به جز آثار چاپ شده بنا به نوشته خودشان بالغ بر چهل و پنج کتاب و مقاله دیگر تألیف نموده اند که هنوز به زیور چاپ آراسته نگردیده است. از جمله :
امامزادههای اصفهان و توابع، اصفهان یا دارالعلم شرق ( دردست چاپ)، تاریخ کاظمین، فدک و سیر تاریخی آن و... .
این مورخ و محقق عالیقدر پس از عمری پر برکت توأم با اخلاق حمیده و سماحت و بزرگواری که به راه تعلیم و تربیت و تحقیق و تألیف در حوزه فرهنگ و تاریخ اسلام طی شد سرانجام در چهارم تیر ماه 1374 شمسی برابر با 26 محرم الحرام 1416 قمری چشم از جهان فانی فرو بست و در مزار مقدس تخت فولاد تکیه خانوادگی مهدوی به خاک سپرده شد. روانش شاد و راهش پر رهرو باد.
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
آقا سيد رضي الدين محمد حسيني شيرازي
اين عالم رباني در حوزه اصفهان از محضر اساتيد برجسته همچون شيخ حر عاملي، ملا محسن فيض كاشاني، شيخ صالح بن عبدالكريم بحراني، شيخ قاسم بن محمد كاظم و عبدالعلي حويزي بهره مند گرديد و به دريافت اجازه اجتهاد از جانب اين بزرگان نائل آمد.
وي پس از تكميل علوم و معارف ديني به تدريس علوم ديني پرداخت و سالها به اين امر اشتغال داشت. آقا سيد رضي از، ائمه جماعت مسجد جامع عباسي ( مسجد امام فعلي ) بوده است .
اين فقيه برجسته آثار متعددي در فقه و اصول و تفسير مكاشفات نگاشته است از جمله « جامع الكلام في مسائل الحرام» به عربي، تفسير« نور الانوار و مصباح الاسرار» كه اين اثر هم به عربي مي باشد كه پس از ايراد دوازده مقدمه ، تفسير آيات آغازنموده است و در ذيل هر آيه به مباحث قرائت تركيب اقوال و روايات را به ترتيب آورده است. اين تفسير كه از تفاسير مأثوره به شمار مي رود يك نوع تفسير فرجي تلفيقي مي باشد. كه در چهار جلد بزرگ تأليف شده است. از اين تفسير يك نسخه از آن در كتابخانه آستان قدس رضوي و يك نسخه در كتابخانة گلپايگاني موجود است كه يك كپي هم در كتابخانه تخت فولاد نگهدار مي شود.
صاحب تراجم الرجال مي گويد: كه بر تفاسير او در مقام معرفي وي نوشته اند چنين آمده : « عالم فاضل محقق جليل عظيم المنزله، زاهد پرهيزگار از مدرسين و امام جماعت..............
سرانجام اين عالم رباني و فقيه صمداني به سال 1113 ﻫ . ق در اصفهان وفات يافت و در تخت فولاد به خاك سپرده شد و مردم اصفهان اعتقاد خاصي به زيارت قبر وي دارند و براي برآورده شدن حاجاتشان به اين مزار متوسل مي شوند.
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
رجبعلي گلزار
در مطلع ديوان اشعارش اين شعر نوشته شده است.
مرتب كردم اين ديوان به نام احمد و آلش
كه تا گردد شفاعت خواه در روز شمار از من
مگر خواننده روزي به خير از من كند يادي
مگر آيندگان گيرند وقتي اعتبار از من
در اين ديوان كه گلزاري است گلزار از گل آكنده
فكندم عكسي از خود تا بماند يادگار از من
اميد است از دعاي خير نيكان در صف محشر
بشويد گرد عصيان ابر لطف كردگار از من
چو بلبل اين همه افغان و آه از آن دارم
كه مرغ قدسم و در خاك آشيان دارم
وي در سال 1366هـ .ق فوت نمودند و او را در تكيه اي كه بعدها به نام خودش معروف شد دفن كردند.
مجموعه تاريخي، فرهنگي و مذهبي تخت فولاد
__________________
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
حاج آقا محمد مقدس
پاكدامني ، تقدس و فضايل آن جناب به طوري در اصفهان شايع شد كه اهالي با اردات خالص از حضورش تقاضا كردند به ارشاد و اقامه جماعت بپردازد.
در ده سال آخر عمر پر بركتش ،به امر مرحوم آيه الله العظمي آقاي بروجردي (قدس سره) براي رسيدگي به وضع تحصيل طلاب علميه قم به آن سرزمين مقدس مهاجرت فرمود.
سپس به سبب تقوي و كياستي كه در اين راه نشان داد، مأمور تفقد از حال نيازمندان و بيماران و گرفتاران و از محصلين و دانشجويان و امثال آنها نيز گرديد آن مرحوم همچون پدر غمخوار با نهايت زهد وصداقت اين مأموريت را انجام مي داد.
سرانجام در سال 1378 ق بيمار شد و پس از عمل جراحي با ملكوتيان دمساز گرديد.
آن بزرگوار داراي ذوقي سر شار و سليقه اي بس عالي بود به تدريج به جمع آوري گلهاي باغ علم همّت گماشت، ودر زادگاه خود باغستاني مشتمل بر هرگونه شجر و ثمري از علوم و فنون تشكيل داد.
هر زمان كه به اصهان مراجعت مي فرمود نواقص آن را تكميل مي كرد ، تا كتابخانه اي بالغ بر دو هزار جلد كتاب خطّي و چاپي شامل انواع مجلّات زبده و كتب علمي عربي و فارسي فراهم شد. بنا بر وصيّت آم مرحوم، برادر ارجمندش مرحوم ثقة الاسلام حاج آقا حبيب مقدس (ره) تمام آنها را در اختيار مرحوم آيه الله العظمي آقاي بروجردي (ره) قرار داد تا ب كتابخانه اعظم شهر مقدّس قم ودر قفسه مخصوص منتقل گردد.
__________________
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
معمارى تكيه كازروني
بقعه
بقعه شامل يك پلان هشتضلعى است كه بر روى سكويى به ارتفاع 55 سانتىمتر در وسط تكيه قرار گرفته است. بناى بقعه به صورت هشتضلعى متساوى با پنجرههاى مشبك آجرى مىباشد كه عرض هريك برابر با 325 سانتىمتر است واندازهى هريك از اضلاع هشتضلعى ايوان بقعه 520 سانتىمتر و ارتفاع ديوارهاى بقعه از كف ايوان بقعه تا لب بام 455سانتىمتر است. در ورودى بقعه نيز در سمت شمالى آن واقع شده است كه اندازهى اين در 130 سانتىمتر عرض و 270 سانتىمترطول مىباشد.در داخل بقعه 7 شاهنشين متساوى وجود دارد كه در هريك از آنها قبورى قرارگرفتهاند، عرض شاهنشينها 170 سانتىمتر و ارتفاع آنها 350
بقعه تكيه كازرونى
ديوارهاى اين شاهنشين وظيفهى مهمّ تحمّل بار گنبد را انجام مىدهند. ارتباط ديوارها با گنبد اين بقعه توسط كاربندىها صورت مىگيرد كه اين نوع پوشش نيز به نوبهى خود وظيفه تحمّل بار سنگين گنبد را نيز به عهده دارد. تنها تزيين روى گنبد وكاربندىها عبارتند از: چند رديف كاشى فيروزهاى بر روى آن است كه در يك رديف از ابتداى زير گنبد شروع و تا نقطه مركزى گنبد ادامه مىيابد، عنصر اصلى تزيين گنبد آجرهاى سنّتى با ملاط گچ است. ارتفاع بقعه از كف تا زير گنبد 6 متر است. از مشاهير مدفون در اين بقعه مىتوان ميرزا محمدهاشم كلباسى، ميرزا محمدمهدىكازرونى، فرزند حاج محمدحسين، سيّد مرتضى خراسانى، سيّد سيّد محمدباقردرچهاى، سيّد مهدىدرچهاى، شيخ عبدالكريم گزى، شيخ محمدحسن عالم نجفآبادى، و شيخ اسماعيل معزّى را نام برد. اتاق حاج ملاّ حسينعلىصدّيقين در ضلع جنوبى بقعه، اتاقى با پلان مستطيلى شكل وجود دارد كه بالاترينموقعيت مكانى را در اين اتاق به خود اختصاص داده است. اتاق بدون هيچگونه تزيينات هنرى داراى چند كتيبه از جمله آيهالكرسى، زيارت عاشورا، زيارت وارث، زيارت اهل قبور مىباشد كه بر ديوارهاى آن نقش بسته است. تعداد سيزده قبر در ايناتاق قرار دارد كه برخى مشاهير آن عبارتند از:
سيّد محمود موسوى دربامامىدربامامى ، شيخ محمدباقرصدّيقين، ، شيخ ملاّ حسينعلى
صديقين، شيخ محمدباقرفقيهايمانى، ، شيخ هبهاللّه هرندى، و حسين منتصرميرزا.
آرامگاه آيت الله صديقين و بزرگان مدفون در جوارش
در كنار اتاق مرحوم صديقين، حجرهى دكتر سيّد محمدصادق صديقالاطبأء15 قرار گرفته است، تعداد پنج سنگ قبر در آن قرار دارد كه همگى متعلّق به خاندان صديقالاطبأء(صديق لقمانى) بوده و در بيرون از اتاق نيز چندين نفر از اين خاندان(در صحن تكيه) مدفونند.
اتاق خاندان بنكدار اتاق خاندان بنكدار
در ضلع غربى تكيه، اتاق بزرگى وجود دارد كه اُرُسى آن نظر بيننده را به خود جلب مىكند و داراى دو هشتى ورودى است كه گنبد مركزى آن در آستانه ورودى اتاق قرار دارد، فضاى داخلى اتاق عبارت است از يك اتاق بزرگ با گنبد مركزى و
اندرونى كنار آن كه شش قبر از خاندان بنكدار در خود جاى داده است.
__________________
+ نوشته شده در شنبه هفتم اردیبهشت 1387ساعت 20:5 توسط بهرام نوروزی
|
